Jaarbeeld 2018
Onze wereld verandert. Dat brengt nieuwe uitdagingen én mogelijkheden. Bartiméus is volop in beweging om te zorgen dat mensen met een visuele beperking hun leven kunnen leiden zoals zij dat willen. Nu en in de toekomst. Daar zetten we ons elke dag voor in. Door in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en activiteiten op diverse gebieden. Het jaarbeeld 2018 geeft per gebied een indruk van de stappen die we hebben gezet en de resultaten die we hebben geboekt.

Op koers! Er willen zijn voor iedereen die slechtziend of blind is

Voor minder doen we het niet
2018 stond in het teken van de verdere realisatie van onze strategische koers Luisterrijk en opzienbarend. Wij zijn er voor de 320.000 mensen in Nederland die slechtziend of blind zijn. En voor alle mensen die persoonlijk of professioneel bij hen betrokken zijn. Dat is ambitieus. Maar voor minder doen we het niet. We ondersteunen in alle levensfases en zijn actief op alle levensgebieden. Eén goed voorbeeld daarvan is wel de dagbesteding: iemands werk of andere activiteit. Meedoen in onze maatschappij.
Nieuwe video’s met praktische tips op het werk
Hoe begroet je een collega die slechtziend of blind is? Het is een van onze nieuwe animatievideo’s met tips voor werkgevers en collega’s van werknemer met een visuele beperking.

We hebben veel betekend voor onze cliënten

1
Kinderdagverblijf voor kinderen die blind of slechtziend zijn
In peutergroep de Bosmuis bij Bartiméus in Doorn krijgen de kinderen intensieve ondersteuning. Bijvoorbeeld omdat ze kwetsbaarder zijn, een intensievere hulpvraag hebben of wanneer een reguliere peuterspeelzaal of kinderdagverblijf niet goed aansluit.
Voor ouderen: Campagne ‘Thuis’
Opstaan, aankleden, ontbijten, lezen of koken. Het kan uitdagend zijn als je slechtziend of blind bent. Zeker als je wat ouder wordt. Iedereen wil veilig en zelfstandig die dingen blijven doen die voor hem of haar belangrijk zijn. Daarom organiseerde Bartiméus een campagne met veel praktische tips en ervaringen om prettig te leven. Voor alle levensgebieden en dagelijkse activiteiten bieden we persoonlijke begeleiding en nieuwe diensten, zodat iedereen naar zijn of haar mogelijkheden alles uit het leven halen kan.
Lees verder voor praktische tips
Serious game versterkt sociale positie kinderen
Jonge kinderen die slechtziend zijn op een reguliere school, hebben extra ondersteuning nodig bij de ‘gewone’ dingen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan vriendjes maken of het opbouwen van zelfvertrouwen. Hoe houd je jezelf staande in de ziende wereld, wat is jouw positie ten opzichte van jouw omgeving en hoe kun je daar mee leren omgaan?  Bartiméus ontwikkelde voor deze kinderen en hun begeleiders een online game met bijbehorende lesmethodiek. Het project is gefinancierd vanuit Bartiméus Fonds. Inmiddels is er ook belangstelling vanuit het buitenland en komt er een vervolg voor kinderen uit de hogere groepen op de basisschool. De app ‘Ziejewel’ viel in de prijzen bij de finale van de VGN Gehandicaptenzorgprijs 2018.
Lees meer over Ziejewel
Meer zicht op slechtziendheid
In deze video zie je hoe we voor verschillende cliënten in de visuele en verstandelijke gehandicaptenzorg met uiteenlopende hulpvragen het verschil kunnen maken.
Tevredenheid van bewoners, leerlingen, ouders en andere cliënten
Wonen en dagbesteding
Op een schaal van 1 tot 5
Drie_komma_zeven_voor_algemene_tevredenheid
algemene tevredenheid
Onderwijs en ambulante onderwijsvormen
Op een schaal van 1 tot 5
Drie_komma_vijf_tevredenheid_ouders
tevredenheid van de ouders
Drie_komma_een_tevredenheid_leerlingen
tevredenheid van de leerlingen
Extramurale dienstverlening
Vijfenvijftig
NPS-score
De Net Promotor Score (NPS) is een belangrijke indicator voor klanttevredenheid. Hoe hoger deze score, hoe meer tevreden en loyaal klanten en gebruikers zijn. De best scorende organisaties halen een score tussen de +50 en +80.
Vijfenvijftig
Dienstverlening

Kwaliteit voorop, luisteren naar de cliënt

De cliënt staat bij Bartiméus echt centraal. Dat schrijft de centrale cliëntenraad van Bartiméus in haar jaarverslag 2018. ‘Door goed te luisteren naar de wensen van cliënten, ontstaat er inzicht in de vragen, behoeften en de tevredenheid van cliënten.’

In 2018 steeg de tevredenheid bij onze leerlingen en van de mensen die bij ons wonen. Bij cliënten die we ondersteunen met ambulante dienstverlening thuis of in zorginstellingen, scoorden we gemiddeld een 8.1.

De kwaliteit van zorg en onderwijs bij Bartiméus is in 2018 gecertificeerd volgens het keurmerk ISO 9001:201 en de Kwaliteitsnorm Speciaal Onderwijs (KSO). In november 2018 vond het vierjaarlijks bezoek van de Onderwijsinspectie bij Bartiméus plaats. We zijn er trots op dat de inspectie van oordeel is dat onze scholen de vereiste kwaliteit leveren.

Onder het motto ‘Ik doe mee!’ bereiden we onze leerlingen voor op participatie nu en in de toekomst. Bijna alle leerlingen (95%) bereikten de uitstroombestemming uit het ontwikkelingsperspectief dat we met de ouders en de leerlingen vaststellen. Dat schiet ver boven de landelijke norm in het speciaal onderwijs uit. Daarnaast heeft 92% de ontwikkellijn twee jaar na de uitstroom vastgehouden in vervolgonderwijs of arbeidsmatige dagbesteding. Dat is ook ruim boven de norm. Een resultaat waar we enorm trots op zijn.

Goede kwaliteit van zorg en onderwijs vormt de basis bij Bartiméus. We ontwikkelden nieuwe oplossingen voor ondersteuningsvragen van cliënten, leerlingen en hun vertegenwoordigers en ieder die hen ondersteunt. In de ambulante dienstverlening boden we nieuwe trainingen aansluitend op specifieke hulpvragen, zoals bijvoorbeeld over het krijgen van de kinderen en ouderschap als je blind of slechtziend bent.

2018 was voor een deel ook het jaar van de ‘AVG’, de invoering van de nieuwe privacyregels. Iedereen in Nederland kreeg er mee te maken. We volgen daarbij alle wet- en regelgeving. Om persoonsgegevens te beveiligen voeren we voortdurend verbeteracties uit. Zo introduceerden we het veilige Zorgmail voor medewerkers als het nodig is om bepaalde informatie die privacygevoelig is per e-mail uit te wisselen.

Samen met het Bartiméus Fonds zijn we een samenwerkingsverband aangegaan met KBO-PCOB, met een kwart miljoen leden de grootste seniorenorganisatie van Nederland. Op die manier zetten we onze expertise in voor zelfstandig wonende ouderen bij wie het zicht (ernstig) achteruit gaat.

Jaar in cijfers
99,8
miljoen euro omzet
1.750
medewerkers
850
vrijwilligers
601
cliënten dagbesteding en verblijfzorg
8.490
cliënten extramurale dienstverlening
1.069
leerlingen onderwijs

Hoe hebben we onze kennis en expertise ontwikkeld en gedeeld

2
Bartiméus erkend als expertiseorganisatie visuele sector
In deze video vertellen medewerkers over het belang van de erkenning: de erkenning als expertiseorganisatie stelt Bartiméus in staat om de kennis verder te ontwikkelen én aan iedereen in Nederland ter beschikking te stellen.
Ons opleidingscentrum voor cliënten en professionals binnen en buiten Bartiméus, de Bartiméus Academie organiseerde:
Voor medewerkers
800
Opleidings-trajecten en trainingen
Voor zorgprofessionals van externe instellingen
800
Opleidings-trajecten
Voor externe onderwijs-professionals
6
Cursussen voor externen zelf ontwikkeld
Voor medewerkers
12
actieve kennisgroepen
7
actieve expertisecentra
Onderwijs en ambulante onderwijsvormen
16
kennis-bijeenkomsten

Erkenning expertise en kennisdelen

Elke dag ontwikkelen, delen en implementeren we kennis en expertise voor mensen die slechtziend of blind zijn. In 2018 is Bartiméus door ZonMw erkend als expertiseorganisatie in de sector Zintuigelijk gehandicapten. Namens de overheid toetst ZonMW hoe effectief wij expertisegelden besteden. Deze erkenning stelt Bartiméus in staat om de kennis verder te ontwikkelen én aan iedereen in Nederland ter beschikking te stellen.

Om voor mensen met een visuele beperking een omgeving te realiseren waarin zij het leven kunnen leiden dat bij hen past, richten wij ons met advies en educatie op professionals in zorginstellingen, scholen, gemeenten en bedrijven.

In 2018 hebben we ruim 800 professionals van andere zorg- en onderwijsorganisaties getraind.  In ruim 30 ziekenhuizen houden we regelmatig revalidatiespreekuren, waarbij expertise wordt overgebracht naar medisch verwijzers. Samen met hen dragen we zorg voor adequate (functionele) diagnostiek en behandeling voor mensen met een visuele beperking.

In onze onderzoeksprojecten verbinden we academische onderzoek met praktisch toepasbare oplossingen. We werken hierbij samen met universiteiten, academische ziekenhuizen en Oogziekenhuis, andere kennisinstituten en met mensen die slechtziend of blind zijn.

Sinds april 2018 is de leerstoel ‘Diagnostiek van het slechtziende kind’ aan de Universiteit van Utrecht bekleed door hoogleraar dr. Mies van Genderen. Zij is werkzaam als oogarts bij ons Diagnostisch Centrum. De leerstoel is mogelijk gemaakt door Bartiméus Fonds en richt zich op de diagnostiek en ondersteuning aan kinderen met zeldzame en complexe oogaandoeningen.

Onze kennisgroepen ontwikkelen nieuwe kennisproducten voor verbeteringen in de zorg en onderwijs. Zo deden we onderzoek naar de bijdrage van technologie bij kindgerichte diagnostiek. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een digitaal lichtscherm dat kinderen afleiding biedt op een spannende onderzoeksdag.

Een ander voorbeeld is het onderzoek naar de beste ondersteuning van cliënten met het Bardet-Biedl Syndroom, hun familieleden en begeleiders. Bardet-Biedl is een erfelijke aandoening waarbij mensen geleidelijk hun gezichtsvermogen verliezen.

Onder de vlag van ons technologieprogramma ICT4VIP zijn 18 innovatieprojecten afgerond en een reeks hele nieuwe initiatieven opgestart. Onze innovaties concentreren zich rond thema’s en hulpvragen die door mensen met een visuele beperking zelf zijn geprioriteerd, zoals ‘mobiliteit’ en ‘sociale relaties’. In 2018 organiseerden we meer dan 25 roadsessies en brainstorms met cliënten over nieuwe ideeën en de uitwerking ervan.

Vier_innovatieprojecten_opgestart
nieuwe en lopende projecten
Zes_innovatieprojecten_succesvol_afgerond
projecten afgerond
Virtual Reality Game CVI
Waarin ziende mensen ervaren wat het is om CVI te hebben, waardoor meer begrip. CVI staat voor visuele problemen als gevolg van hersenbeschadiging.
Slim huishouden
Testen van toegankelijkheid en usability van complete lijn huishoudelijke apparatuur van Siemens, te bedienen met een combinatie van app en website.
Trilriem
Doorbraak bij in-huis mobiliteit voor mensen die doofblind zijn. Door combinatie infrarood technologie voor plaatsbepaling en trilsensoren voor de navigatie vinden mensen zelfstandig hun weg. Lees meer over de trilriem
E-health
Online groepstraining met brugklassers (blind en slechtziend) over overgang naar middelbare school. Via beeldbellen in combinatie met live ontmoeting.
Navigatietoepassing
Voor studenten met een visuele beperking, die lastig hun weg kunnen vinden op grote en drukke onderwijslocaties in het MBO of hoger onderwijs.
Urban bootcamp
Cliënten kunnen met behulp van beacons (digitale zendertjes) op locatie in verbinding met een app zelf een sportparcours volgen.

Innovaties

‘Alleen innovatieve ideeën die cliënten positief beoordelen, werken we in de praktijk verder uit’, zegt Nienke Nijhof van het Bartiméus FabLab. Belangrijke thema’s bij innovatie zijn mobiliteit, bewegen en sociale relaties. Voor innovatieve toepassingen maakten we onder meer gebruik gemaakt van ehealth, virtual reality, navigatietechnologie en sensoren.

In 2018 publiceerden onze medewerkers 17 (wetenschappelijke) publicaties in (inter)nationale gezaghebbende tijdschriften en vaktijdschriften. We verzorgden 18 voordrachten op internationale congressen zoals International Society of Clinical Electrophysiology of Vision (Reims) of SXSW, hét mondiale techfestival in Texas.

In juni 2018 vond bij Bartiméus de eerste sectorbrede Kennisdag plaats. Deze is georganiseerd samen met Koninklijke Visio en de Robert Coppes Stichting. Bartiméus had als gastheer een belangrijk aandeel in de organisatie. Er waren ruim duizend deelnemers.

In november volgde de eerste Nederlandse Mobiliteits Conferentie bij Bartiméus, een kennisdag met de nieuwste ontwikkelingen voor alle instructeurs die mensen met visuele beperking begeleiden op het gebied oriëntatie & mobiliteit. Onderdeel van het programma was een symposium over Wayfindr, een nieuwe standaard waarin staat hoe een op audio berichten gebaseerd navigatiesysteem voor blinden en slechtzienden eruit zou moeten zien.

Zo hebben we bijgedragen aan een inclusieve samenleving

3
Musea en openbare ruimte drempelvrij
Nationale topmusea als het Stedelijk Museum, het Openluchtmuseum in Arnhem en het Rijksmuseum heeft Bartiméus voorzien van een toegankelijkheidsadvies.
Adviescentrum Toegankelijkheid van start
Steeds meer gemeenten, bedrijven, (zorg)instellingen en musea weten Bartiméus te vinden voor het toegankelijk maken van hun dienstverlening voor mensen met een (visuele) beperking. In 2018 hebben we alle expertise die we afgelopen decennia hebben opgebouwd gebundeld in ons Adviescentrum Toegankelijkheid. Experts van het adviescentrum ondersteunen organisaties en bieden onder meer advies, toetsing aan richtlijnen en scholing van medewerkers.
Zelfstandig stemmen
In de meeste stemlokalen zijn mensen die slechtziend of blind zijn afhankelijk van een derde om hun stemrecht uit te kunnen oefenen. Bartiméus wil daar verandering in brengen.
Nederland heeft zich gecommiteerd aan
VN Verdrag Handicap
Bartiméus
adviseert over toegankelijkheid
Bevordert participatie mensen met een (visuele) beperking

Fysiek én digitaal drempelvrij

Nederland drempelvrij voor mensen met een (visuele) beperking? Er is nog héél veel te doen. Probeer je met een blinde geleidestok maar eens een weg te banen door je woonplaats. Of informatie te vinden op een voorlichtingssite, of een aankoop te doen bij een webshop. Ook de arbeidsmarkt biedt werknemers die slechtziend of blind zijn, nog geen gelijke kansen.

Wij geloven in een maatschappij waarin iedereen meetelt en mee kan doen. Waarin ook mensen die slechtziend of blind zijn zich voluit kunnen ontplooien. Daar leveren we graag een bijdrage aan.

Samen met Bartiméus Fonds investeren we in toegankelijk stemmen, toegankelijke websites en het vrijhouden van geleidelijnen of het ontwikkelen van virtuele alternatieven daarvoor.

We bundelen graag de krachten met iederéén die inzet voor een toegankelijke samenleving in het algemeen en voor mensen met een visuele beperking in het bijzonder.

Nederland heeft zich in 2018 gecommitteerd aan de uitvoering van het Verdrag van rechten van mensen met een beperking. Belangrijke opgave daarbij is zorgen dat websites, apps, openbare ruimte en andere openbare voorzieningen toegankelijk zijn voor iedereen. Dat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van overheid, bedrijven en andere organisaties in Nederland. Bartiméus denkt graag mee. We zetten onze specialistische kennis en ervaring actief in om dit met elkaar tot een succes te maken.

Sinds 2018 bieden we al onze expertise op het gebied van toegankelijkheid aan iedereen aan via het Adviescentrum Toegankelijkheid. In veel Nederlandse gemeenten hebben specialisten van Bartiméus op het gebied van mobiliteit, inclusieve architectuur, verlichting en inrichting al onderzoek gedaan naar de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Het gaat hier bijvoorbeeld om openbare gebouwen, sportcomplexen, openbaar vervoersvoorzieningen en musea.

We doen toetsingen op toegankelijkheid en geven advies over bijvoorbeeld toegankelijke looproutes en stemlokalen.

In 2018 was Bartiméus één van de initiatiefnemers van ‘Stop voor de witte stok’, de landelijke publiekscampagne om aandacht te vragen voor de positie en kwetsbaarheid van blinde en slechtziende mensen in het verkeer.

Daarnaast staat de digitale toegankelijkheid voor mensen met een visuele beperking hoog op de agenda. Mensen met een handicap kunnen nog lang niet altijd goed terecht op webshops en websites van de Rijksoverheid, gemeenten en ziekenhuizen.

Nederlandse wet- en regelgeving vereist dat websites van overheden voldoen aan standaarden voor toegankelijkheid.
Samen met Stichting Accessibility ondersteunen we hierbij, zowel beleidsmatig als praktisch. Staatssecretaris Knops bracht in 2018 een werkbezoek aan Bartiméus om nieuwe inzichten op te doen voor het werken aan een toegankelijke overheid en publieke sites.

Onze collega Eric Velleman promoveerde op het beter toegankelijk maken van gemeentesites.

Wat we in 2019 willen bereiken

4
Bartiméus, 100% leven
Wij ondersteunen en stimuleren mensen met een visuele beperking om alles uit het leven moeten kunnen halen wat erin zit. Dat doen we onder het motto: Het gaat niet om hoeveel procent je ziet, het gaat om hoeveel procent je leeft. Bartiméus, 100% leven.
Bartiméus en Bartiméus Fonds: één huisstijl
Vanaf 1 januari 2019 treden Bartiméus en Bartiméus Fonds naar buiten met hetzelfde logo en dezelfde 100% leven-boodschap. We hebben immers één gezamenlijke missie, namelijk de participatie van mensen met een visuele beperking in onze samenleving. In onze nieuwe huisstijl is groen is de basiskleur. De kleur voldoet net als alle andere elementen van de huisstijl aan de hoogste eisen van toegankelijkheid en leesbaarheid voor mensen met een visuele beperking. De nieuwe moderne huisstijl voeren we geleidelijk door in al onze producten en communicatiemiddelen.
Puntjes in logo verwijst naar de B in braille

Iedere cliënt individueel alles bieden wat we in huis hebben

In 2019 stellen we weer alles in het werk om mogelijk te maken dat mensen met een visuele beperking het leven kunnen leiden dat bij hen past.

Om onze dienstverlening kwalitatief verder te verbeteren, gaan we alle kennis en ervaring binnen Bartiméus organiseren rond verschillende klantgroepen: ouderen, jongeren, volwassenen, kinderen, mensen met een meervoudige handicap en (maatschappelijke) organisaties. Zo kunnen we iedere cliënt individueel, alles bieden wat we in huis hebben. En dat is veel.

We gaan door met het beschikbaar stellen van de expertise die we in meer dan 100 jaar hebben opgebouwd en ontwikkelen dat voortdurend verder. Onze kennisproducten en innovaties gaan we nog beter toegankelijk maken voor mensen met een visuele beperking én iedereen die professioneel of persoonlijk bij hen betrokken is. Bartiméus is de expertiseorganisatie op het gebied van leven met een visuele beperking.

Als het gaat om kennisontwikkeling en kennis delen gaan we nog nauwer samenwerken met de andere instellingen in de zintuigelijke sector, zoals Koninklijke Visio, Kentalis en Robert Coppes Stichting. Daarbij vinden wij het van belang om nog nadrukkelijker aandacht te hebben voor de groeiende groep senioren met een visuele beperking in onze samenleving.

We zorgen er voor dat al onze dienstverlening blijft voldoen aan nieuwe wet- en regelgeving, die ook de komende jaren weer op ons afkomt.

Niet alleen organisatorisch maar ook fysiek bouwen we verder, gericht op nieuwe wensen en behoeften. In 2019 openen we in Ermelo ons nieuwe Henriëtte van Heemstrahuis, een toegankelijk en sfeervol verzorgingshuis met alle moderne faciliteiten voor senioren met een visuele beperking. De bewoners krijgen elk de begeleiding en aandacht die ze nodig hebben. Zoals zij van ons gewend zijn.

Ook op het woonpark in Doorn passen we onze expertise in inclusieve architectuur toe in de nieuwbouw. In 2019 realiseren we er 8 nieuwe woningen voor 64 mensen met een visuele en verstandelijke beperking, geheel afgestemd op hun specifieke zorgvraag.

Schoolverlaters, afgestudeerden en mensen die op zoek zijn naar een nieuwe uitdaging, willen we graag laten zien en ervaren dat Bartiméus een prachtige organisatie is om voor te werken en bij te leren. Met een bijzondere doelgroep. Een organisatie die volop in ontwikkeling is, met heel veel mogelijkheden op diverse vakgebieden die inspeelt op nieuwe uitdagingen. In 2019 lopen er weer tal van nieuwe (innovatie)projecten. We voeren klantreizen en onderzoeken uit waarin het luisteren naar de wensen van specifieke doelgroepen centraal staat.

Dus bouw en groei de komende jaren met ons mee.

Voor meer informatie over Bartiméus en wat we allemaal te bieden hebben, verwijzen we graag naar onze website bartimeus.nl. U kunt ons mailen naar info@bartimeus.nl. Of bel met een van onze adviseurs op 088 - 88 99 888, elke werkdag bereikbaar van half negen tot vijf uur.